قانون جامع حمايت از معلولين
ماده1 : دولت موظف است زمينه های لازم را برای تامين حقوق معلولان ، فراهم و حمايت های لازم را از آنها به عمل آورد.
ماده 2 : کليه وزاتخانه ها ، سازمانها و موسسات وشرکتهای دولتی و نهادهای عمومی وانقلابی موظفند در طراحی ، توليد و احداث ساختمانها واماکن عمومی ومعابر و وسائل خدماتی به نحوی عمل نمايند که امکان دسترسی و بهرمندی از آنها برای معلولان همچون افراد عادی فراهم گردد.
تبصره 1 : وزارتخانه ها ،سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای انقلابی موظفند جهت دسترسی و بهره مندی معلولان ،ساختمانها واماکن عمومی ،ورزشی و تفريحی ،معابر و وسايل خدماتی موجود را در چار چوب بودجه های مصوب سالانه خود مناسب سازی نمايد.
تبصره 2 :شهرداريها موظفند از صدور پروانه احداث ويا پايان کار برای آن تعداد و ساختمانها و اماکن عمومی و معابری که استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان را رعايت نکرده باشند خودداری نمايد.
تبصره 3 : سازمان بهزيستی کشور مجاز است بر امر مناسب سازی ساختمانها واماکن دولتی و عمومی دستگاههای مذکور در ماده فوق نظارت و گزارشات اقدامات آنها را درخواست نمايد .
ماده 3 : سازمان بهزيستی کشور موظف است در چارچوب اعتبارات مصوب در قوانين بودجه سالانه اقدامات ذيل را به عمل آورد :
الف- تامين خدمات توانبخشی ،حمايتی ،آموزشی وحرفه آموزی مورد نياز معلولان با مشارکت خانواده های معلولان وهمکاری بخش غير دولتی (خصوصی ،تعاونی،خيريه) و پرداخت يارانه(كمك هزينه) به مراکز غير دولتی و خانواده ها.
ب- گسترش مراکز خاص نگهداری ،آموزشی و توانبخشی معلولان واجد شرايط با همکاری بخش غير دولتی و پرداخت تسهيلات اعتباری و يارانه با آنها .
ج- تامين و تحويل وسايل کمک توانبخشی مورد نياز افراد معلول.
د- گسترش کارگاههای آموزشی ،حمايتی و توليدی معلولان ارائه خدمات توانبخشی حرفهای به معلولان جهت توانمندسازی آنان.
تبصره : كارگاههاي آموزشي ، حمايتي و توليدي معلولان موضوع ماده فوق از شمول قانون كار مصوب 29/8/1369 مستثني خواهد بود .
ماده 4 :معلولان مي توانند دراستفاده از امکانات ورزشی ،تفريحی ،فرهنگی و وسايل حمل و نقل دولتی (مترو ،هواپيما، قطار ) از تسهيلات نيم بها بهرمند گردند.
تبصره : وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی،سازمان تربيت بدنی و شهر داريها موظفند کتابخانه ،اماکن ورزشی ، پارک واماکن تفريحی خود را به نحوی احداث وتجهيز نمايند که امکان بهر مندی معلولان فراهم گردد.
ماده 5 : افراد تحت سرپرستی معلولان با معرفی سازمان بهزيستی تحت پوشش بيمه خدمات درمانی ومعلولان تحت پوشش بيمه خدمات درمانی وبيمه مکمل درمانی قرار می گيرند
ماده 6 :يکی از فرزندان اوليايي که خود ناتوان ومعلول بوده(هر دو يا يکی از آنها معلول باشد ) و يا حداقل دو نفر از فرزندان آنها ناتوان ومعلول باشد از انجام خدمت وظيفه عمومی معاف مي گردند .
ماده 7 : دولت موظف است جهت ايجاد فرصت های شغلی برای افراد معلول تسهيلات ذيل را فراهم نمايد :
الف- اختصاص حداقل (3%) از مجوزهای استخدامی (رسمی ،پيمانی ،کارگری )دستگاههای دولتی و عمومی اعم از وزارتخانه ها؛سازمانها ، موسسات ،شرکتها و نهادهای عمومی کشور وانقلابی و ديگر دستگاههايي که از بودجه عمومی کشور استفاده می نمايند به افراد معلول واجد شرايط .
ب- تامين حق بيمه سهم کار فرما توسط سازمان بهزيستی و پرداخت آن به کارفرمايانی که افراد معلول را به کار مي گيرند .
ج - پرداخت تسهيلات اعتباری به واحد های توليدی ،خدماتی ،عمرانی صنفی و کارگاههای توليدی حمايتی در مقابل اشتغال افراد معلول به ميزانی که در قوانين بودجه سالانه مشخص می گردد.
د- پرداخت تسهيلات اعتباری خود اشتغالی به افراد معلول به ميزاني که در قوانين بودجه سالانه مشخص می گردد .
ه- پرداخت تسهيلات اعتباری جهت احداث واحدهای توليدی و خدماتی اشتغالزا به شرکتها و موسساتی که بيش از شصت درصد (60%)سهام و سرمايه آنها متعلق به افراد معلول است .
و- اختصاص حداقل (60%) از پستهای سازمانی تلفنچی (اپراتور تلفن) دستگاهها ،شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی به افراد نابينا و کم بينا و معلولان جسمی ،حرکتی .
ز- اختصاص حاقل شصت درصد (60%) از پست های سازمانی متصدی دفتری و ماشين نويسی دستگاهها ، شرکتها و نهادهای عمومی به معلولين جسمی ،حرکتی .
تبصره 1- کليه وزارتخانه ها ،سازمانها ، موسسات وشرکتهای دولتی ونهادهای عمومی وانقلابی مجازند تا سقف مجوزهای استخدامی سالانه خود ،افراد نابينا و ناشنوا و معلولين ضايعات نخاعی واجد شرايط را رأسا به صورت موردی و بدون برگزاری آزمون استخدامی به کار گيرند.
تبصره2-سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور موظف است سه درصد (3%) از مجوزهای استخدامی سالانه وزارتخانه ها ، سازمانها ، موسسات دولتی ،شرکتها و نهادهای عمومی وانقلابی را کسر و در اختيار سازمان بهزيستی کشور قرار دهد تانسبت به برگزاری آزمون استخدامی اختصاصی برای معلولين واجد شرايط با همکاری سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور اقدام و معلولين واجد شرايط پذيرفته شده را حسب مورد به دستگاه مربوط معرفی نمايد.
تبصره 3- سازمان بهزيستی کشور مجاز است در قالب اعتبارات مصوب خود ، صندوق فرصتهای شغلی معلولان و مدد جويان بهزيستی را ايجاد و اساسنامه آن را به تصويب برساند .
تبصره4- سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور موظف است آموزشهاي لازم فني و حرفه اي را متناسب با بازار كار براي معلولان به صورت رايگان وتلفيقي تأمين نماييد.
ماده 8 –معلولان نيازمند واجد شرايط در سنين مختلف مي توانند با معرفی سازمان بهزيستی از آموزش رايگان در واحد های آموزشی تابعه وزارتخانه آموزش و پرورش ،علوم،تحقيقات و فناوری ،بهداشت،درمان و آموزش پزشکی و ديگر دستگاههای دولتی ونيز دانشگاه آزاد اسلامی ،بهرمند گردند .
ماده 9 –وزارت مسکن و شهر سازی ،بانک مسکن وبنياد مسکن انقلاب اسلامی موظفند حداقل ده درصد (10%) از واحدهای مسکونی احداثی استيجاری و ارزان قيمت خود را به معلولان نيازمند فاقد مسکن اختصاص داده و با معرفی سازمان بهزيستی کشور در اختيار آنان قرار دهند .
تبصره 1- سيستم بانكي كشور موكلف است تسهيلات اعتباري يارانه دار مورد نياز احداث و خريد مسكن معلولان را تأمين و به معلولان يا تعاوني هاي آنان و يا موسسات خيريه اي كه براي معلولان ، احداث نمايند پرداخت كند .
تبصره 2- سازمان ملي زمين و مسكن موظف است زمين مورد نياز احداث واحدهاي مسکوني افراد معلول فاقد مسکن را به نرخ کارشناسي تهيه و در اختيار افراد مذکور ويا تعاوني ها و موسسات خيريه اي که براي آنان مسکن احداث مي نمايند قرار دهد.
تبصره 3 –معلولان از پرداخت هزينه های صدور پروانه ساختمانی ،آماده سازی زمين و عوارض نو سازی معاف می گردند .
تبصره 4-سازمان بهزيستي کشور موظف است در قالب اعتبارات مصوب خود در قوانين بودجه سالانه و کمکهاي يارانه اي اشخاص حقيقي و حقوقي نسبت به احداث واحدهاي مسکوني براي معلولان و مددجويان اقدام و مالکيت با بهره داري آنها را مطابق آيين نامه اي که سازمان بهزيستي کشور با همکاري وزارت مسکن و شهرسازي و سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد به معلولان و مددجويان واجد شرايط واگذار نمايد .
ماده 11- مرکز آمار ايران موکلف است در سرشماريهای عمومی جمعيت کشور به نحوی برنامه ريزی نمايد که جمعيت افراد معلول به تفکيک نوع معلوليت آنها مشخص گردد.
ماده 12- سازمان صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران موظف است حداقل دو ساعت از برنامه های را در هفته در زمان مناسب به برنامه های سازمان بهزيستی کشور و مردم با توانمنديهای معلولين اختصاص دهد .
ماده13- سازمان بهزيستی کشور موظف است با ايجاد ساز و کار مناسب ،نسبت به قيوميت افراد معلول اقدام نمايد ،دادگاهها موظفند در نصب يا عزل قيم افراد معلول ،صرفا از طريق سازمان مذکور عمل و مبادرت به صدور حکم نمايد .
تبصره1- سازمان بهزيستی کشور موظف است جهت دفاع از حقوق افراد معلول ،در محاکم قضايي وکيل تعيين نموده وبه دادگاه مربوطه معرفی نمايد .
تبصره2- سازمان بهزيستی کشور مجاز است در موارد ضروری جهت جلوگيری از تضييع حقوق معلولان بی سرپرست به نمايندگی از آنها در دادگاهها طرح دعوا و دادخواهی نمايد .
ماده 14- مودبان مالياتي مي توانند از طريق سازمان بهزيستي کشور و با نظارت آن جهت احداث مراکز توانبخشي ،درماني و حرفه آموزي و مسکن مورد نياز افراد معلول اقدام نمايند . گواهي هزينه مودبان مالياتي در موارد فوق که به تاييد سازمان بهزيستي کشور رسيده باشد به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي آنان تلقي مي گردد .
ماده 15- روساي سازمانهاي بهزيستي استانها مجازند در جلسات شوراي برنامه ريزي و توسعه استان گروههاي کاري آن به عنوان عضو شرکت نمايند.
تبصره- به منظور کمک به اشتغال معلولان و مددجويان ، رئيس سازمان بهزيستي کشور مجاز است در جلسات شوراي عالي اشتغال شرکت نمايند .
ماده 16- اعتبارات مورد نياز اجراي اين قانون از محل منابع زير تامين مي گردد :
1- از محل اعتباراتي که دستگاهها و نهادها حسب وظايف قانوني در قوانين بودجه سالانه منظور مي نمايند .
2-از محل اعتبارات هزينه اي و تملک سرمايه اي سازمان بهزيستي کشور که تا کنون از محل اعتبارات مذکور خدمات لازم را به معلولان ارائه مي داده است .
3- از محل وجوه واصله از اجراي طرح هدفمند کردن يارانه ها در کشور .
4- از محل صرفه جويي در هزينه هاي دستگاهها ، شرکتهاي دولتي و نهادهاي عمومي که ميزان سالانه آن براي هر يک از دستگاهها و شرکتها نهادها و هيات وزيران مشخص مي نمايد .